Poddanie się egzekucji w akcie notarialnym. Najkrótsza droga do komornika

Wierzyciel, który ma tylko fakturę, musi przejść całą drogę: wezwanie, pozew, nakaz zapłaty, ewentualny sprzeciw, rozprawę, wyrok, klauzulę wykonalności i dopiero wtedy wniosek do komornika. Przy sprawnym przebiegu to kilka miesięcy, przy sporze łatwo o rok i więcej. Wierzyciel, który ma akt notarialny z oświadczeniem dłużnika o poddaniu się egzekucji, pomija cały proces i idzie do sądu wyłącznie po nadanie klauzuli.

Co dokładnie zawiera oświadczenie

Sam podpis pod umową u notariusza nie wystarcza. Oświadczenie musi wskazywać obowiązek, który dłużnik ma spełnić, jego wysokość albo sposób ustalenia, oraz termin lub zdarzenie, od którego wierzyciel może wystąpić o klauzulę. Brak któregokolwiek z tych elementów sprawia, że sąd odmawia jej nadania, a cały zabieg okazuje się kosztowną formalnością.

Przy zobowiązaniach o zmiennej wysokości, na przykład przy czynszu waloryzowanym albo przy limicie kredytowym, wskazuje się sposób obliczenia i zdarzenie warunkujące. Wtedy przy wniosku o klauzulę trzeba wykazać, że zdarzenie nastąpiło, zwykle dokumentem urzędowym albo prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.

Gdzie się to stosuje najczęściej

• Najem lokali użytkowych i mieszkań. W najmie okazjonalnym i instytucjonalnym oświadczenie o poddaniu się egzekucji co do opróżnienia lokalu jest elementem konstrukcyjnym całej umowy.
• Umowy pożyczki między firmami oraz między wspólnikami.
• Rozłożenie zaległości na raty. Ugoda zawarta w formie aktu notarialnego z takim oświadczeniem sprawia, że złamanie harmonogramu od razu otwiera drogę egzekucji.
• Umowy o roboty budowlane, w części dotyczącej kar umownych i zwrotu zaliczek.

Koszty

Taksa notarialna zależy od wartości przedmiotu czynności i jest ograniczona rozporządzeniem, do tego dochodzą podatek od towarów i usług oraz opłaty za wypisy. Przy ugodzie na kilkadziesiąt tysięcy złotych mówimy o wydatku rzędu kilkuset złotych, czyli o ułamku kosztu procesu, którego się dzięki temu unika. Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności podlega osobnej, niewielkiej opłacie sądowej.

Czego oświadczenie nie załatwi

Po pierwsze, dłużnik zachowuje prawo do obrony. Może wytoczyć powództwo przeciwegzekucyjne i twierdzić, że zobowiązanie nie powstało albo wygasło. Różnica polega na tym, że ciężar inicjatywy i koszt procesu spoczywa wtedy na nim, a egzekucja w tym czasie zwykle się toczy.

Po drugie, nie zastąpi majątku. Najsprawniejszy tytuł wykonawczy wobec podmiotu bez aktywów jest tylko dokumentem. Dlatego akt notarialny łączy się zwykle z realnym zabezpieczeniem: hipoteką, zastawem rejestrowym albo poręczeniem osoby, która coś posiada.

Jak przygotować się do wizyty

1. Ustal treść zobowiązania: kwotę, termin, odsetki, sposób zaliczania wpłat.
2. Zbierz dokumenty stron: dane rejestrowe, umocowanie osób podpisujących, zgody korporacyjne, jeżeli są wymagane.
3. Określ zdarzenie uprawniające do wystąpienia o klauzulę i sposób jego wykazania.
4. Przemyśl zabezpieczenie rzeczowe, bo ustanawia się je w tym samym akcie, bez dodatkowej wizyty.

Wybierając kancelarię notarialną, warto zapytać wprost o doświadczenie z tego typu oświadczeniami, bo notariusz odmówi czynności sprzecznej z prawem, a przy nieprecyzyjnym zapisie ostrzeże o ryzyku odmowy klauzuli. Listę kancelarii z adresami zbiera dział, w którym opisani są notariusze w Gorzowie Wielkopolskim, co ułatwia umówienie terminu bez obdzwaniania kolejnych numerów.